Grote zorgen om uitbraak mond-en-klauwzeer in Duitsland: 'Ontzettend schrikken'

Minister Wiersma van Landbouw is 'geschrokken' van het bericht dat in Duitsland drie waterbuffels besmet zijn met mond-en-klauwzeer (MKZ). De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onderzoekt of dieren uit die deelstaat, Brandenburg, recentelijk naar Nederland zijn gekomen.
Dat schrijft de minister aan de Tweede Kamer. Het is voor het eerst in veertien jaar dat de ziekte weer opduikt in de Europese Unie. In 2011 werd een besmetting met het virus vastgesteld in Bulgarije.
Signalen
De waterbuffels leefden op een boerderij in de plaats Hönow, zo'n twintig kilometer van Berlijn.
Op basis van 'exportcertificering' is vooralsnog niet gebleken dat dieren uit Brandenburg naar Nederland zijn gekomen. "Wel zijn er signalen dat er mogelijk indirect importen zijn uit het gebied. Mocht dit het geval blijken, dan worden deze bedrijven in Nederland geblokkeerd en nader onderzocht", schrijft de minister.
Zeer besmettelijk
Mond-en-klauwzeer is een zeer besmettelijke ziekte. Het wordt veroorzaakt door een virus. Het treft voornamelijk evenhoevigen zoals rundvee, varkens, schapen, herten en geiten. Bij schapen en geiten verloopt de ziekte meestal vrij mild. Bij rundvee en varkens kunnen de gevolgen volgens de Wageningen Universiteit veel ernstiger zijn.
De ziekte begint in en rond de bek en aan de klauwen, staat op de website van de universiteit. Dieren hebben koorts, maken een zieke indruk, eten minder en vertonen blaren, onder andere op de rand van huid en klauw in de tussenklauwspleet, en op de tong en in de mond. Bij runderen daalt de melkproductie sterk en de dieren gaan kwijlen. Besmette volwassen dieren zullen in het algemeen niet sterven aan de ziekte, maar bij jonge dieren komen soms sterftepercentages voor van 100 procent.
De minister heeft Wageningen Bioveterinary Research opdracht gegeven om de negatief geteste monsters, die de afgelopen weken zijn ingestuurd ten behoeve van blauwtongdiagnostiek, te testen op de aanwezigheid van MKZ-virus. De Deskundigengroep Dierziekten is om een advies gevraagd.
270.000 dieren afgemaakt
In 2001 was er een epidemie in Europa. In Nederland werden toen 26 bedrijven besmet verklaard. Op ongeveer 2900 bedrijven werden ruim 270.000 evenhoevigen afgemaakt, ook gezonde dieren en ook op kinderboerderijen.

"Die uitbraak was afschuwelijk", zegt Dirk Bruins van landbouworganisatie LTO tegen RTL Nieuws "Dat zit in ons collectieve geheugen denk ik. Gelukkig lijkt het erop dat de Duitse autoriteiten er snel bij zijn. Donderdag zag een veearts symptomen die hij niet vertrouwde. Vrijdag wist hij al dat het mond-en-klauwzeer was. En direct erna gingen alle protocollen in."
Draaiboeken
Volgens Bruins is veel geleerd van de uitbraak in 2001. "Zo is de monitoring veel strakker. We houden vervoersbewegingen beter in de gaten. En ook hebben we goede draaiboeken liggen. Die zijn in orde. We oefenen ook met die draaiboeken. Vorig jaar nog."
Als hier daadwerkelijk een uitbraak zou komen, dan zal er weer geruimd moeten worden. Binnen een bepaalde straal van de haard, legt Bruins uit. "En ook zul je – als de besmettingen niet stoppen – gaan vaccineren. Maar het probleem met vaccineren is dat je je vlees en melk daarna internationaal niet meer kwijt kunt. Veel landen accepteren geen producten van gevaccineerde dieren."
Ook CDA-Tweede Kamerlid en boerin Eline Vedder maakt zich zorgen. "Dit nieuws is ontzettend schrikken", schrijft ze op X. Volgens haar zit het trauma van de vorige uitbraak in Nederland bij veel mensen nog diep. "Laat in hemelsnaam geen minuut verloren gaan om te voorkomen dat het in Nederland wordt ingesleept!"