Vrouwenmars wil breed publiek aanspreken: 'Ben je voor meer vrouwenrechten? Dan ben je welkom'

Vandaag is het Internationale Vrouwendag. Over de hele wereld gaan mensen de straat op om aandacht te vragen voor vrouwenrechten, ook in Nederland. Bij de grootste demonstratie, de 'Feminist March' in Amsterdam, worden duizenden mensen verwacht: "We moeten het niet normaal gaan vinden dat vrouwen worden onderdrukt."
Met de feministische mars, die vandaag door het centrum van Amsterdam trekt, wordt gedemonstreerd tegen het schenden van vrouwenrechten wereldwijd. De mars kent bewust geen specifiek thema, zodat zoveel mogelijk mensen die willen opkomen voor vrouwenrechten zich op de mars thuis voelen, of ze nu strijden tegen femicide, seksueel geweld of de loonkloof.
"Waar we als organisatie voor willen waken is zeggen: 'het gaat hier over'. Iedereen die staat voor het feminisme, is welkom", zegt Devika Partiman. Zij is een van de organisatoren van de mars, en daarnaast op verschillende manieren actief als feminist. Zo is ze onder meer directeur van de stichting Stem op een Vrouw, die zich inzet voor de politieke vertegenwoordiging van vrouwen in Nederland.
Ook de Dolle Mina's zijn erbij in Amsterdam. Dunya richtte de groep die opkomt voor vrouwenrechten op. Ze vertelt over de ludieke actie die ze deden (en weer doen!):
Het idee voor de vrouwenmars is ontstaan in 2017, vertelt Partiman. "Dat was nadat Trump voor het eerst werd verkozen tot president van de VS. Toen hebben uit protest honderdduizenden vrouwen in de VS en daarbuiten het initiatief genomen tot de Women's March, ook in Amsterdam. Ze lieten hun stem horen tegen de plannen van Trump om bijvoorbeeld het recht op abortus in te perken."
Jaarlijks de straat op
In de jaren die volgden bleven vrouwen jaarlijks op of rond Internationale Vrouwendag de straat op gaan. Vorig jaar werd de mars in Amsterdam op het laatste moment afgelast. Eerder op de dag waarop het protest toen zou plaatsvinden raakten pro-Palestina-demonstranten slaags met de politie, waarna de organisatie van de Feminist March besloot dat de veiligheid van de bezoekers niet kon worden gegarandeerd.
Naast een vijftigtal kleinere feministische organisaties wordt de Feminist March in Amsterdam inhoudelijk en financieel gesteund door enkele grotere organisaties. Ook Amnesty International helpt met het organiseren van de mars in Amsterdam. Bij Amnesty hebben ze er wel voor gekozen om tijdens de demonstratie aandacht te vragen voor een specifiek thema.
Psychisch geweld
"Wij vragen dit jaar expliciet aandacht voor het strafbaar stellen van psychisch geweld", zegt Julia van den Muijsenberg van Amnesty. Onze slogan is: 'Stop femicide, maak psychisch geweld strafbaar'.
Volgens Van den Muijsenberg kan psychisch geweld een stap zijn naar de moord op vrouwen door bijvoorbeeld hun partner. "Femicide kennen we, maar daaraan vooraf gaan heel vaak patronen van psychisch geweld", zegt ze. "De Nederlandse wet is niet goed genoeg ingericht om die patronen te herkennen."
Bij psychisch geweld gaat het bijvoorbeeld om het langdurig kleineren van een partner. "Daardoor kan iemand zich helemaal verliezen. Het is heel heftig als het iemand overkomt, en het is een onderwerp waar te weinig over bekend is."
Van den Muijsenberg steunt de brede opzet van de Feminist March, omdat er ook volgens haar op heel veel vlakken verbeteringen te behalen zijn als het gaat om mensenrechten. "De March is zeker nu ongekend belangrijk, met alles wat er gaande is in de wereld", zegt ze. "Je ziet steeds dat gemarginaliseerde groepen het slachtoffer worden."
Afghanistan
Ze noemt Afghanistan als voorbeeld. "We zijn het bijna gewend, maar vrouwen leven daar in onderdrukking, worden uitgewist in het straatbeeld, dat is absurd. En in Iran worden de hoofddoekwetten strenger, terwijl in Frankrijk hoofddoeken juist op steeds meer plekken worden verbannen. We moeten het niet normaal gaan vinden dat vrouwen worden onderdrukt, en dat wetgevers bepalen wat vrouwen wel of niet mogen dragen."

Mede-organisator Devika Partiman hoopt dat er niet alleen vrouwen op de Feminist March afkomen. "De mars is ook voor mannen die feminisme belangrijk vinden. Het is heel fijn als er heel veel niet-vrouwen komen."
Van den Muijsenberg merkt op dat Internationale Vrouwendag niet de enige dag is waarop vrouwenrechten aandacht verdienen, maar dat deze mars wel een belangrijk moment kan zijn. "Het gaat erom het uit te spreken, het niet normaal te vinden, niet lamgeslagen te worden. Daar is dit een mooi moment voor", zegt ze. "Het is maar één moment, maar dat kan je kracht geven om daarin door te gaan in het dagelijks leven, en gesprekken over vrouwenrechten aan blijven gaan."
In Afghanistan zingen vrouwen uit protest tegen de onderdrukking door de Taliban: