Knot hekelt 'emotioneel' debat over eurobonds: 'Veiligheid is Europees goed'
"Ik zou Nederland een rationeler debat over gemeenschappelijke leningen toewensen." De boodschap van Klaas Knot, directeur van de Nederlandsche Bank, is helder. Hij vindt dat ook gekeken moet worden naar het aangaan van leningen samen met andere EU-landen, om zo de defensie te versterken. "Veiligheid is een Europees collectief goed", zegt Knot tegen RTL Z.
Knot noemt het logisch dat Nederland meebetaalt aan de veiligheid van Europa en dat buurlanden kunnen profiteren van onze uitgaven. De DNB-topman noemt veiligheid op de presentatie van de DNB-jaarcijfers in Amsterdam een 'groot goed' en een gezamenlijke verantwoordelijkheid. We moeten volgens hem minder 'hyperventileren' als het gaat om gemeenschappelijke leningen.
Knot erkent dat gezamenlijk lenen (zogenoemde 'eurobonds') voor- en nadelen heeft, maar dat dit ook geldt voor het geval dat Nederland zelf zou lenen. Het geld wordt dan volgens Knot alsnog doorgesluisd aan Brussel, wat volgens hem ten koste van de daadkracht bij besluitvorming. "Het is uiteindelijke een politieke keuze. Ik hoop dat die rationeel wordt gemaakt en niet op emotionele gronden."
Niet garant voor Zuid-Europa
Als er wordt gekozen voor eurobonds, dan staat Nederland niet garant voor Zuid-Europese landen, zegt Knot. "We gaan alleen defensie-uitgaven gezamenlijk financieren. Er is geen sprake van dat wij verantwoordelijkheid gaan dragen voor de hoge staatsschuld in andere landen."
Volgens Knot moeten we 'minder overspannen' doen over eurobonds, vertelt hij in gesprek met RTL Z.
En juist het verhogen van de staatsschuld (door zelf te lenen) is een andere knop waar Europese landen individueel aan kunnen draaien. En ook daar is Knot voorstander van, gezien de 'veranderde geopolitieke panelen' in de wereld.
"De defensie-uitgaven moeten op zeer, zeer, zeer korte termijn worden verhoogd", aldus Knot. Dit zorgt ervoor dat de begrotingsdiscipline volgens hem wel wat meer losgelaten mag worden. "Er zijn momenten dat er even wat belangrijkers is dan de boekhouding."
'Tijdelijk'
Het moet wel gaan om een tijdelijke uitzondering, benadrukt Knot. "Want de schulden zijn al hoog." Hij ziet graag dat de tekorten alleen mogen oplopen voor defensie-uitgaven en niet voor andere dingen. "En idealiter zou ik nog een aflopend patroon willen zien in die uitzondering", zegt de econoom.
Volgens hem zou het goed zijn als landen hun hogere defensie-uitgaven begroten op de lange termijn. Het verhogen van de uitgaven moet niet iets van alleen deze tijd zijn, vindt Knot. "We moeten beginnen met vaststellen dat de verhoogde defensie-uitgaven structureel zijn."
Binnen Nederland zijn er ook genoeg uitdagingen, ziet de DNB-topman. De inflatie wordt door hem benoemd. "Die is al te lang te hoog." Waar hij eerder de hoge lonen als medeschuldige voor inflatie opvoerde, bindt hij daarover in. Hij noemt de daadwerkelijke loonstijgingen in de cao's 'verantwoord'. De winsten door bedrijven hebben volgens hem ook niet langer een 'opstuwend' karakter.
'Overheid kan iets doen aan inflatie'
"De overheid is de enige partij die wat kan doen aan het overspannen karakter van de economie", zegt Knot. Bij het maken van de voorjaarsbesluiten roept hij de overheid, en dus ook het kabinet, expliciet op tot het maken van verstandige besluiten. Concreet is hij niet. Wel zegt dat de ene uitgave een sterker prijsversterkend effect heeft dan de andere.
Uiteindelijk gaat het allemaal goedkomen, denkt hij. Al zal dat voor Nederland wat langer duren dan in buurlanden. "De remweg gaat langer zijn dan in Europa en dat is niet nodig."
Trumps tarieven
Over de importtarieven die de Amerikaanse president Donald Trump op wil leggen laat Knot zich uitgebreid niet uit. Hij zegt dat er later meer duidelijkheid komt. Knot zegt dat importtarieven opleggen de economie schaden, maar snapt dat Europa de tanden wil laten zien. "Daar lopen de economische en de politieke realiteit uiteen."
De onrust die Trump veroorzaakt op het wereldtoneel zorgt er niet voor dat de DNB de goudvoorraad weghaalt uit de Verenigde Staten. Knot zegt dat er 'goede bindende afspraken' zijn met de Federal Reserve, de centrale bank in de VS. "We hebben geen enkele redenen om aan die afspraken te twijfelen."
Inflatie treft de ene Nederlander meer dan de andere: