Miljard voor stroomnet niet genoeg: 'Consument moet zuiniger doen'

Stedin investeerde vorig jaar ruim een miljard euro in het uitbreiden en verbeteren van het stroomnetwerk. De netbeheerder spreekt in zijn jaarverslag over 2024 zelf over een investeringsrecord. Desondanks is het niet genoeg en moeten we tussen 16.00 en 21.00 uur zuiniger omspringen met ons stroomgebruik.
Stedin plaatste vorig jaar 353 nieuwe transformatorhuisjes en legde 1013 kilometer aan nieuwe kabels aan. Hierdoor werd 344 megavoltampère nieuw vermogen toegevoegd aan het elektriciteitsnetwerk. Dat staat gelijk aan de stroomaansluiting van 230.000 woningen.
Alle inspanningen zijn nog steeds onvoldoende om ons overvolle stroomnetwerk te ontlasten. Tot en met 2030 moet alleen Stedin al 5000 nieuwe transformatorhuisjes plaatsen, zodat (nieuwe) woningen, scholen en andere voorzieningen van stroom kunnen worden voorzien. Zo'n transformatorhuisje zorgt ervoor dat de hoge spanning op het elektriciteitsnetwerk wordt omgezet naar 230 volt, de stroom die uit je stopcontact komt.
Kortere procedure
Stedin is vooral actief in de regio's Zuid-Holland, Utrecht en Zeeland. De netbeheerder heeft samen met 65 gemeenten één plan ontwikkeld waar de nieuwe transformatorhuisjes moeten komen. Door deze intensieve samenwerking is de procedure voor plaatsing verkort naar drie in plaats van negen maanden.
Desondanks ziet de netbeheerder lokaal steeds meer knelpunten op het elektriciteitsnetwerk verschijnen. Vooral tussen 16.00 en 21.00 uur zouden we met zijn allen minder stroom moeten gebruiken, zodat er voldoende capaciteit overblijft en minder kosten nodig zijn voor de uitbreiding en verzwaring van het net.
Overbelasting
Vorig jaar moest Stedin in Utrecht, Amersfoort Vathorst, Baarn, Eemnes, Montfoort, Lopik, Dordrecht en Gouda en op het Zeeuwse Walcheren extra maatregelen nemen om overbelasting en stroomuitval te voorkomen. In de wintermaanden is aan het eind van de middag en begin van de avond de vraag naar stroom zo groot, dat het net het niet aan kan.
Stedin zet daarom reservecapaciteit in, zodat er meer stroom beschikbaar is. Normaal wordt dit alleen gedaan bij grote storingen of onderhoud. Hier merkt een consument of bedrijf niets van, maar als er een stroomkabel kapotgaat, is er geen uitwijkmogelijkheid meer en zit je veel langer zonder stroom.
Noodaggregaten nodig
Op het Zeeuwse Walcheren was zelfs de inzet van de reservecapaciteit niet voldoende en moest tijdens de vakantiedrukte en de kerstdagen teruggevallen worden op twee noodaggregaten om te zorgen voor voldoende stroom. Ook tijdens de Paasvakantie zal dat noodzakelijk zijn.
Koen Bogers, de algemeen directeur van Stedin zegt: "We belasten kabels en transformatoren vaker zwaarder om nieuwe klanten – waar mogelijk – nog aan te sluiten. Het is voor het eerst dat we reservecapaciteit en aggregaten moeten inzetten, zodat consumenten en bedrijven tijdens piekuren in de winter stroom hebben."
Vaker last van stroomstoringen
De betrouwbaarheid van het net staat steeds meer onder druk en klanten kunnen vaker last krijgen van stroomstoringen. Volgens Bogers haalt Stedin alles uit de kast om iedereen van voldoende stroom te voorzien. Ook als hiervoor dieselaggregaten en gasgeneratoren nodig zijn. Dat zorgt tijdelijk voor extra CO2-uitstoot.
Daarnaast zijn er met 15 bedrijven afspraken gemaakt over flexibel regelvermogen. Deze bedrijven mogen tijdens de drukke avondpiek minder stroom gebruiken. Zij kunnen hun stroomgebruik zélf regelen door hun productie tijdelijk te verlagen of geen zonnestroom terug te leveren om het netwerk te ontlasten. Bedrijven krijgen hiervoor een vergoeding.
Oproep aan consumenten
Stedin doet ook een oproep aan consumenten. Het stroomnetwerk wordt intensiever belast door de komst van zonnepanelen, warmtepompen en het opladen van elektrische auto's. Dus gebruik vooral wanneer duurzaam opgewekte stroom voorhanden is, zoals op zonnige dagen tussen 12:00 en 16:00 uur.
Voor een beter inzicht ontwikkelde Stedin eKlok. Via deze tool kun je zien op welke moment je het beste elektriciteit kunt gebruiken of niet. Als er veel aanbod is van zonne- of windenergie, ontlast je het stroomnetwerk door op die momenten je wasmachine of vaatwasser aan te zetten of de elektrische auto op te laden. En dan hoef je dat niet om 19.00 uur te doen als er vaak een piek is op het stroomnetwerk.
Energieweerbericht
RTL Nieuws introduceerde in maart 2024 het energieweerbericht. Iedere vrijdagavond om 19:55 uur vertellen de weermensen welk moment het beste is om stroom te gebruiken.